Czemu Kurdów tak interesują wybory w Turcji?

Bardzo dziekuję nowemu uczestnikowi naszej fejsbukowej grupy za postawienie tego pytania. W efekcie doprowadziło mnie to do napisania zwięzłego tekstu, ktory prezentuję poniżej.

Kurdów w Turcji jest 17-20 milionów, w porównaniu do 77 milionów obywateli i do około 40 milionów Kurdów w ogóle. Turcja, jako nacjonalistyczne państwo świeckie, odmawiała Kurdom wszelkich praw — podobnie jak u nas w czasie zaborów (zwłaszcza pruskiego), tylko jeszcze bardziej. Od lat 70 w Turcji pojawiła się PKK, która prowadziła krwawą walkę przeciwko państwu — i przeciwko Turkom.

Od lat 1990, w związku z upadkiem bloku wschodniego, PKK zaczęła szukać nowej tożsamości — bo Turcja nie zmieniła swojej polityki. Do mniej więcej 2004 trwało przeorientowanie PKK z partii typu stalinowskiego na całkiem nowy kierunek — konfederalizm demokratyczny.

Zaowocowało to ograniczeniem walki zbrojnej do samoobrony, budową podziemnych struktur samorządowych i parapaństwowych, a ostatnio (od 2012) utworzeniem na terenie Syriii Autonomii Rojavy — bezpaństwowej demokracji kantonalnej.

Tymczasem w Turcji Erdogan zrobił z Kurdów zbiorowego kozła ofiarnego — wroga publicznego, na którym miała sie uziemiać cała nienawiść i lęk, zarazem jednocząc Turków w sensie narodowym. Jednak z upływem czasu (trzy kadencje jako premier, a teraz jako prezydent) Erdogan zaczął jawnie dążyć do stworzenia w Turcji prezydenckiej republiki islamskiej, bardzo po linii ISIS. Odwrót od świeckiego nacjonalizmu nie pomógł Kurdom, ale zaniepokoił wiele grup tureckich. Jednak Erdogan i jego zwolennicy bardzo brutalnie zdominowali politykę w Turcji.

W tym splocie wydarzeń, jedynym sposobem, żeby zatrzymać Erdogana, była konfrontacja polityczna. I dlatego powstała HDP. Jej źródłem jest ruch kurdyjski, ale jej sukces wynika z tego, że programowo zlamała schemat partii etnicznej i sięgnęła po wiekszość szeroko pojętej lewicy — Turków, Ormian, Kurdów (wcale nie wszystkich!) itd.

turkey-votesWczorajsze wybory zastopowały dążenie Erdogana do zmiany konstytucji i być może zapoczątkowały wypieranie go z dominującej pozycji w polityce tureckiej. Jednocześnie zmniejszyły ryzyko wojny domowej, wzmocniły pozycję sił kurdyjskich dążących do pokojowej walki o autonomię i — pośrednio, ale wyraźnie — zwiększyły szansę Rojavy na przetrwanie i rozwój. AKP straciła wiekszość w parlamencie i teraz MUSI szukać koalicjanta. Nie będzie referendum konstytucyjnego. To jest bardzo mocny sygnał, bo frekwencja wyniosła 84%.

Więcej o przebiegu wyborów: http://www.jamesinturkey.com/live-turkey-votes-2015/

hdp-victory

Advertisements
About

Turning stories into reality.

Tagged with: ,
Posted in Po polsku

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: